Περιλαμβάνονται, με χρονολογική σειρά, δημοσιεύσεις στις οποίες έχουν χρησιμοποιηθεί δεδομένα από το εθνικό δίκτυο παρακολούθησης λιμνών.
Αναρτημένες ανακοινώσεις σε συνέδρια
Γιουρίεβα, Β.; Περιβολιώτη, Τ.; Τσιαούση, Β.
Ποικιλότητα της υδρόβιας χλωρίδας στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη Αναρτημένη ανακοίνωση σε συνέδριο
8ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, Θεσσαλονίκη, 02-05 Οκτωβρίου 2024. Αναρτημένη Ανακοίνωση., 2024.
Περίληψη | Σύνδεσμοι | BibTeX | Ετικέτες: Υγρότοποι, Υδρόβια βλάστηση
@conference{nokey,
title = {Ποικιλότητα της υδρόβιας χλωρίδας στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη},
author = {Β. Γιουρίεβα and Τ. Περιβολιώτη and Β. Τσιαούση},
url = {http://hdl.handle.net/11340/2127},
year = {2024},
date = {2024-10-02},
booktitle = {8ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, Θεσσαλονίκη, 02-05 Οκτωβρίου 2024. Αναρτημένη Ανακοίνωση.},
abstract = {Η τεχνητή λίμνη Κερκίνη είναι υγρότοπος Διεθνούς σημασίας σύμφωνα με τη σύμβαση Ραμσάρ και προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από την έρευνα της υδρόβιας χλωρίδας στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη. Η καταγραφή και συλλογή των φυτικών taxa πραγματοποιήθηκε τον Μάιο 2024. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν σε 20 δειγματοληπτικές λωρίδες (belt transects) σε όλη την λίμνη, τοποθετημένων κάθετα από την ακτή έως το μέγιστο βάθος αποίκισης των υδρόβιων μακροφύτων. Για την επιλογή των θέσεων δειγματοληψίας λήφθηκαν υπόψη η μορφολογία της λίμνης, η διαφοροποίηση των ενδιαιτημάτων και οι χρήσεις γης. Στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη καταγράφηκαν συνολικά 28 υδρόβια φυτικά taxa από τις ακόλουθες κατηγορίες: ελόφυτα (11 taxa), επιπλέοντα (ριζωμένα και μη) (9 taxa) και βυθισμένα μακρόφυτα (8 taxa). Οι θέσεις με τη μεγαλύτερη ποικιλότητα υδρόβιων μακροφύτων εντοπίστηκαν στο δυτικό τμήμα της λίμνης, ενώ η μικρότερη ποικιλότητα βρέθηκε στη νότιο-ανατολική πλευρά της, όπου βρίσκεται το ανάχωμα. Τα βυθισμένα μακρόφυτα, κυρίως είδη του γένους Potamogeton, καταγράφηκαν σε βάθος έως έξι μέτρα. Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του είδους Marsilea quadrifolia, το οποίο περιλαμβάνεται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (Οδηγία των Οικοτόπων) και η τεχνητή λίμνη Κερκίνη είναι η μοναδική περιοχή στην Ελλάδα στην οποία απαντά. Στην παρούσα έρευνα εντοπίστηκε στο δυτικό τμήμα με περιορισμένη εξάπλωση (σε 2 από τις 20 δειγματοληπτικές λωρίδες) και μικρή κάλυψη (<10% ανά δειγματοληπτική χλωρίδα). Η αποτύπωση της ποικιλότητας των υδρόβιων μακροφύτων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη λήψη μέτρων διατήρησης και διαχείρισης στον υγρότοπο της Κερκίνης.},
keywords = {Υγρότοποι, Υδρόβια βλάστηση},
pubstate = {published},
tppubtype = {conference}
}
Η τεχνητή λίμνη Κερκίνη είναι υγρότοπος Διεθνούς σημασίας σύμφωνα με τη σύμβαση Ραμσάρ και προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000. Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται τα προκαταρκτικά αποτελέσματα από την έρευνα της υδρόβιας χλωρίδας στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη. Η καταγραφή και συλλογή των φυτικών taxa πραγματοποιήθηκε τον Μάιο 2024. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν σε 20 δειγματοληπτικές λωρίδες (belt transects) σε όλη την λίμνη, τοποθετημένων κάθετα από την ακτή έως το μέγιστο βάθος αποίκισης των υδρόβιων μακροφύτων. Για την επιλογή των θέσεων δειγματοληψίας λήφθηκαν υπόψη η μορφολογία της λίμνης, η διαφοροποίηση των ενδιαιτημάτων και οι χρήσεις γης. Στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη καταγράφηκαν συνολικά 28 υδρόβια φυτικά taxa από τις ακόλουθες κατηγορίες: ελόφυτα (11 taxa), επιπλέοντα (ριζωμένα και μη) (9 taxa) και βυθισμένα μακρόφυτα (8 taxa). Οι θέσεις με τη μεγαλύτερη ποικιλότητα υδρόβιων μακροφύτων εντοπίστηκαν στο δυτικό τμήμα της λίμνης, ενώ η μικρότερη ποικιλότητα βρέθηκε στη νότιο-ανατολική πλευρά της, όπου βρίσκεται το ανάχωμα. Τα βυθισμένα μακρόφυτα, κυρίως είδη του γένους Potamogeton, καταγράφηκαν σε βάθος έως έξι μέτρα. Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του είδους Marsilea quadrifolia, το οποίο περιλαμβάνεται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (Οδηγία των Οικοτόπων) και η τεχνητή λίμνη Κερκίνη είναι η μοναδική περιοχή στην Ελλάδα στην οποία απαντά. Στην παρούσα έρευνα εντοπίστηκε στο δυτικό τμήμα με περιορισμένη εξάπλωση (σε 2 από τις 20 δειγματοληπτικές λωρίδες) και μικρή κάλυψη (<10% ανά δειγματοληπτική χλωρίδα). Η αποτύπωση της ποικιλότητας των υδρόβιων μακροφύτων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη λήψη μέτρων διατήρησης και διαχείρισης στον υγρότοπο της Κερκίνης.
Zervas, Dimitrios; Tsiaoussi, Vasiliki; Tsiripidis, Ioannis
Phytosociological analysis of the aquatic vegetation of the main Greek freshwater lakes Αναρτημένη ανακοίνωση σε συνέδριο
11th Symposium for European Freshwater Sciences. Zagreb, Croatia 30/06-05/07/2019. Poster presentation. Η Συλλογή του ΕΚΒΥ, 2019.
Σύνδεσμοι | BibTeX | Ετικέτες: Λίμνες, Υγρότοποι, Υδρόβια βλάστηση
@conference{Zervas2019b,
title = {Phytosociological analysis of the aquatic vegetation of the main Greek freshwater lakes},
author = {Dimitrios Zervas and Vasiliki Tsiaoussi and Ioannis Tsiripidis},
url = {http://hdl.handle.net/11340/1972},
year = {2019},
date = {2019-06-30},
urldate = {2019-06-30},
publisher = {11th Symposium for European Freshwater Sciences. Zagreb, Croatia 30/06-05/07/2019. Poster presentation. Η Συλλογή του ΕΚΒΥ},
keywords = {Λίμνες, Υγρότοποι, Υδρόβια βλάστηση},
pubstate = {published},
tppubtype = {conference}
}
Διδακτορικές διατριβές
Ζέρβας, Δημήτριος
Πρότυπα διαφορετικών τύπων φυτικής ποικιλότητας και αξιολόγησή τους για σκοπούς διατήρησης Διδακτορική διατριβή
Τμήμα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, σελ. 230, 2019.
Περίληψη | Σύνδεσμοι | BibTeX | Ετικέτες: Ευτροφισμός, Λειτουργικά χαρακτηριστικά, Λίμνες, Οικολογική αξιολόγηση, Παρακολούθηση, Ποικιλότητα, Συνταξινόμηση, Υδρόβια βλάστηση, Υδρόβια μακρόφυτα, Φυτοκοινωνιολογική ανάλυση
@phdthesis{Ζέρβας,
title = {Πρότυπα διαφορετικών τύπων φυτικής ποικιλότητας και αξιολόγησή τους για σκοπούς διατήρησης},
author = {Δημήτριος Ζέρβας},
doi = {10.12681/eadd/46963},
year = {2019},
date = {2019-09-01},
urldate = {2019-09-01},
publisher = {National Documentation Centre (EKT)},
school = {Τμήμα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, σελ. 230},
abstract = {Η μελέτη διαφορετικών τύπων βιοποικιλότητας έχει αναγνωριστεί ως η βέλτιστη μέθοδος για την αναγνώριση των διεργασιών εντός των βιοκοινοτήτων και η αξιολόγησή τους είναι σημαντική για τη διατήρηση των οικοσυστημικών λειτουργιών και υπηρεσιών. Τα υδρόβια φυτά στα λιμναία οικοσυστήματα είναι μία κατηγορία οργανισμών για την οποία δεν έχει δοθεί η απαραίτητη προσοχή για την κατανόηση και αξιολόγηση των λειτουργιών των λιμνών στην Ελλάδα. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτελεί η αναγνώριση και περιγραφή των προτύπων διαφορετικών τύπων ποικιλότητας της υδρόβιας βλάστησης και η συσχέτισή τους με ανθρωπογενείς πιέσεις σε λιμναία οικοσυστήματα, με απώτερο σκοπό τη διατήρηση των λιμναίων οικοσυστημάτων. Πραγματοποιήθηκε εφαρμογή μεθοδολογίας παρακολούθησης της υδρόβιας βλάστησης μέσω δειγματοληψίας σε 18 Ελληνικές λίμνες, με αποτέλεσμα τη συλλογή πρόσφατων δεδομένων μακροφυτικής βλάστησης και περιβαλλοντικών παραμέτρων. Η παρουσία και αφθονία για 103 taxa μακροφύτων καταγράφηκε εντός 7,464 δειγματοληπτικών επιφανειών, εντός 366 δειγματοληπτικών λωρίδων. Φυτοκοινωνιολογική ανάλυση αυτών των δεδομένων παρήγαγε έναν επικαιροποιημένο κατάλογο 46 μακροφυτικών κοινωνιών (παλαιότερα καταγεγραμμένων και νέων) που εντοπίζονται στις ελληνικές λίμνες, των χαρακτηριστικών τους, και των οικολογικών προτιμήσεών τους. Βάσει των ίδιων δεδομένων βλάστησης, αναπτύχθηκε μία νέα μέθοδος οικολογικής αξιολόγησης των ελληνικών λιμνών βάσει μακροφύτων, σύμφωνα με την Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα, και ελέχθηκε η αποτελεσματικότητά της. Επιπροσθέτως, ελέγχθηκαν οι σχέσεις μεταξύ προτύπων λειτουργικών χαρακτηριστικών των μακροφύτων και ανθρωπογενών πιέσεων, και αναγνωρίστηκαν οι κυριότερες λειτουργικές αποκρίσεις της υδρόβιας βλάστησης στην πίεση του ευτροφισμού. Τέλος, υπολογίστηκαν δείκτες πολλαπλών τύπων ποικιλότητας της υδρόβιας βλάστησης για κάθε λίμνη, και τα πρότυπα ποικιλότητας τους αξιολογήθηκαν στατιστικά και αναλύθηκαν, με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τους κανόνες συνάθροισης των υδρόβιων μακρόφυτων υπό διαφορετικά επίπεδα τροφικής κατάστασης των λιμνών. Τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήθηκε εντός αυτής της διατριβής μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμα εργαλεία για τη διατήρηση και διαχείριση των λιμναίων οικοσυστημάτων.},
keywords = {Ευτροφισμός, Λειτουργικά χαρακτηριστικά, Λίμνες, Οικολογική αξιολόγηση, Παρακολούθηση, Ποικιλότητα, Συνταξινόμηση, Υδρόβια βλάστηση, Υδρόβια μακρόφυτα, Φυτοκοινωνιολογική ανάλυση},
pubstate = {published},
tppubtype = {phdthesis}
}
Η μελέτη διαφορετικών τύπων βιοποικιλότητας έχει αναγνωριστεί ως η βέλτιστη μέθοδος για την αναγνώριση των διεργασιών εντός των βιοκοινοτήτων και η αξιολόγησή τους είναι σημαντική για τη διατήρηση των οικοσυστημικών λειτουργιών και υπηρεσιών. Τα υδρόβια φυτά στα λιμναία οικοσυστήματα είναι μία κατηγορία οργανισμών για την οποία δεν έχει δοθεί η απαραίτητη προσοχή για την κατανόηση και αξιολόγηση των λειτουργιών των λιμνών στην Ελλάδα. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτελεί η αναγνώριση και περιγραφή των προτύπων διαφορετικών τύπων ποικιλότητας της υδρόβιας βλάστησης και η συσχέτισή τους με ανθρωπογενείς πιέσεις σε λιμναία οικοσυστήματα, με απώτερο σκοπό τη διατήρηση των λιμναίων οικοσυστημάτων. Πραγματοποιήθηκε εφαρμογή μεθοδολογίας παρακολούθησης της υδρόβιας βλάστησης μέσω δειγματοληψίας σε 18 Ελληνικές λίμνες, με αποτέλεσμα τη συλλογή πρόσφατων δεδομένων μακροφυτικής βλάστησης και περιβαλλοντικών παραμέτρων. Η παρουσία και αφθονία για 103 taxa μακροφύτων καταγράφηκε εντός 7,464 δειγματοληπτικών επιφανειών, εντός 366 δειγματοληπτικών λωρίδων. Φυτοκοινωνιολογική ανάλυση αυτών των δεδομένων παρήγαγε έναν επικαιροποιημένο κατάλογο 46 μακροφυτικών κοινωνιών (παλαιότερα καταγεγραμμένων και νέων) που εντοπίζονται στις ελληνικές λίμνες, των χαρακτηριστικών τους, και των οικολογικών προτιμήσεών τους. Βάσει των ίδιων δεδομένων βλάστησης, αναπτύχθηκε μία νέα μέθοδος οικολογικής αξιολόγησης των ελληνικών λιμνών βάσει μακροφύτων, σύμφωνα με την Οδηγία Πλαίσιο για τα Ύδατα, και ελέχθηκε η αποτελεσματικότητά της. Επιπροσθέτως, ελέγχθηκαν οι σχέσεις μεταξύ προτύπων λειτουργικών χαρακτηριστικών των μακροφύτων και ανθρωπογενών πιέσεων, και αναγνωρίστηκαν οι κυριότερες λειτουργικές αποκρίσεις της υδρόβιας βλάστησης στην πίεση του ευτροφισμού. Τέλος, υπολογίστηκαν δείκτες πολλαπλών τύπων ποικιλότητας της υδρόβιας βλάστησης για κάθε λίμνη, και τα πρότυπα ποικιλότητας τους αξιολογήθηκαν στατιστικά και αναλύθηκαν, με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων για τους κανόνες συνάθροισης των υδρόβιων μακρόφυτων υπό διαφορετικά επίπεδα τροφικής κατάστασης των λιμνών. Τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήθηκε εντός αυτής της διατριβής μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμα εργαλεία για τη διατήρηση και διαχείριση των λιμναίων οικοσυστημάτων.